Τρίτη ηλικία και ανασφάλεια

symvouleutiki-kavala.gr,Ψυχολόγος,Καβάλα,Τρίτη Ηλικία,'Ανοια

ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑ

Η αίσθηση της ανασφάλειας την οποία βιώνει ένα ηλικιωμένο άτομο, μπορεί πολύ εύκολα να υπονομευτεί. Είναι μάλιστα κάτι, το οποίο ο ηλικιωμένος άνθρωπος θα το ζήσει αρκετές φορές και δίχως να χρειάζεται να έχει προηγηθεί κάποιο ιδιαίτερα σημαντικό γεγονός το οποίο θα μπορούσε να αμφισβητήσει αυτό το αίσθημα ασφάλειας. Η ίδια η αναμονή ότι θα επέλθουν στη ζωή του ανθρώπου κάποιες βασικές αλλαγές, δημιουργεί μεγάλη αναστάτωση. Ας αναλογιστούμε για παράδειγμα ένα άτομο το οποίο έχει συνηθίσει να καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τόσο με τη γνώμη, όσο και με τις επιθυμίες του τη ζωή της οικογένειάς του. Όταν αναπόφευκτα έρθει η μέρα όπου πλέον τα άτομα της οικογένειάς του δε θα δείχνουνε απόλυτη υπακοή στις επιθυμίες και τα πιστεύω του, τότε σίγουρα η αίσθηση της ασφάλειας που πήγαζε από την ικανότητά του να επηρεάζει σημαντικά τη ζωή των γύρω του, καταρρέει. Οποιοσδήποτε υπαινιγμός γύρω από την πιθανότητα απώλειας αυτού του διαπροσωπικού ελέγχου δημιουργεί πανικό. Συνεπακόλουθα, οποιαδήποτε αλλαγή στην ιεραρχία της οικογένειας, δύναται να οδηγήσει σε έντονη ανασφάλεια.

 

Τα ανωτέρω βέβαια, αποτελούνε μόνο μία πηγή ανασφάλειας. Πολλοί ηλικιωμένοι νιώθουν ανασφάλεια και μέσα από τη συναισθηματική τροφοδότηση που τους παρέχει ο/η σύντροφός τους. Η πιθανότητα της οριστικής απουσίας του συντρόφου ως αποτέλεσμα της ολοκλήρωσης του κύκλου ζωής, αρκεί για να επιφέρει ένα μόνιμο αίσθημα ανασφάλειας. Πέραν τούτων, πολλοί ηλικιωμένοι βασίζουν την ασφάλειά τους σε οικονομικά στηρίγματα. Κάποια χρήματα στην άκρη, μια σύνταξη ή κάποια επιδόματα, παρά τη ζοφερή σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα, παρέχουνε την αίσθηση της οικονομικής δυνατότητας κάλυψης τωρινών και πιθανών μελλοντικών αναγκών. Δυστυχώς τα ανωτέρω όλο και σπανίζουν, τροφοδοτώντας το αίσθημα ανασφάλειας και βέβαια όχι μόνο των ανθρώπων της τρίτης ηλικίας.

 

Για κάποιους από τους ανθρώπους τους ευρισκόμενους σε αυτό το ηλικιακό φάσμα, η αίσθηση της ασφάλειας είναι κάτι το απτό και ορατό. Είναι το μέρος όπου ζούνε, τα οικεία τους αντικείμενα, η γειτονιά τους και βέβαια τα πρόσωπα τα οποία τους περιστοιχίζουνε και χρωματίζουνε την καθημερινότητά τους. Κάθε τί το οποίο συμβάλλει ενεργά στη συνέχιση και διασφάλιση της καθημερινής ζωής του ηλικιωμένου ατόμου, συμβάλλει σημαντικά και στη διατήρηση της ασφάλειας που αυτό νιώθει. Θα πρέπει πάντοτε να γνωρίζουμε ότι κάθε άνθρωπος και ιδιαίτερα κάθε ηλικιωμένο άτομο, συνεχίζει να γνωρίζει, να εκτιμά και να σέβεται τον εαυτό του στο βαθμό που και οι οικείοι του εξακολουθούν να επιβεβαιώνουνε την ταυτότητά του. Επιπλέον, σύμφωνα με έρευνες, η σχέση ανάμεσα στην υγεία και τη συναισθηματική ασφάλεια είναι ιδιαίτερα κρίσιμη. Σοβαρές ασθένειες και διαταραχές βιώνονται σαν απειλές για την ασφάλεια. Ακόμα και σωματικά προβλήματα, όπως ένα επεισόδιο ακράτειας ή κάποιοι περιορισμοί στην κινητικότητα τα οποία δε θέτουν άμεσα σε κίνδυνο τη ζωή του ηλικιωμένου ατόμου, μπορεί να διαταράξουν σοβαρά την ψυχολογική του ισορροπία.

 

Δυστυχώς, έχουμε την τάση να αποδίδουμε εύκολα την καταθλιπτική διάθεση ή την αναταραχή που νιώθει ένα ηλικιωμένο άτομο, σε αυτό που αποκαλούμε γηρατειά. Όταν όμως γνωρίζουμε τόσο το άτομο, όσο και τις καταστάσεις από τις οποίες εξαρτάται η συναισθηματική του ασφάλεια, μπορούμε να καταλάβουμε την ταραχή του και να τη θεωρήσουμε φυσική του αντίδραση στις απειλές τις οποίες δοκιμάζει. Η συμπεριφορά των οικείων προσώπων και οι συμβουλές ενός ειδικού, μπορούν να ενισχύσουν το αίσθημα ασφάλειας στους ανθρώπους της τρίτης ηλικίας. Πρωταρχική σημασία έχει το να γνωρίζουμε πάντοτε ότι το ηλικιωμένο άτομο βιώνει όλες τις προαναφερθείσες απειλές ως πραγματικές.

ΘΕΟΔΩΡΟΣ Α. ΚΑΓΙΑΜΠΗΣ

Μ.Α. ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΝΤΙΑΝΑΠΟΛΗΣ Η.Π.Α.

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ «Η ΓΑΛΗΝΗ»

ΜΕΛΟΣ E.A.P. INTERNATIONAL